Geboortecijfers

Contrasten in het bruto geboortecijfer zijn vooral goed zichtbaar tussen de provincies Noord- Brabant en Limburg en de rest van het land. De genoemde provincies onderscheiden zich door relatief lage bruto geboortecijfers in het midden van de 19e eeuw en juist relatief hoge een eeuw later. Voor Zeeland en Noord- en Zuid- Holland geldt juist, zij het minder spectaculair, een tegenovergestelde ontwikkeling.

Tabel: Bruto geboortecijfer per provincie, Nederland, 1850-2009

	Bruto geboortecijfer
	1850	1900	1950	2000	2009
	per 1000 inwoners
Groningen	35	30	25	12	10
Friesland	34	28	27	13	11
Drenthe	32	33	29	12	10
Overijssel	32	32	28	14	12
Flevoland	-	-	-	16	14
Gelderland	32	31	29	13	11
Utrecht	37	33	29	15	13
Noord-Holland	37	29	27	13	12
Zuid-Holland	39	34	28	13	12
Zeeland	40	33	25	12	10
Noord-Brabant	28	33	31	13	11
Limburg	30	33	29	11	9
Nederland	36	32	28	13	11

_{Bronnen: HED; CBS.}

Richt men zich niet op het bruto geboortecijfer maar op de mate waarin binnen het huwelijk kinderen worden voortgebracht (het aantal echtelijk geboren kinderen per 1000 gehuwde vrouwen beneden de 45 jaar) dan ontstaat een ander beeld. In Noord-Brabant en Limburg wordt tot de eerste decennia van de 20e eeuw minder vaak en later gehuwd maar wanneer een huwelijk wordt gesloten wordt het kindertal nauwelijks beperkt. In andere provincies wordt in die tijd meer en jonger gehuwd maar worden minder kinderen binnen het huwelijk geboren: het huwelijksvruchtbaarheidscijfer is daar bijgevolg lager en het bruto geboortecijfer hoger dan in de twee zuidelijke provincies.

Tabel: Huwelijksvruchtbaarheidscijfer per provincie, Nederland, 1850-2004

	Huwelijksvruchtbaarheidscijfer
	1850	1900	1950	2000	2004
	per 1000 gehuwde vrouwen jonger dan 45 jaar
Groningen	349	294	198	91	86
Friesland	333	260	221	96	90
Drenthe	329	314	227	93	83
Overijssel	333	315	230	108	102
Flevoland	-	-	-	98	92
Gelderland	359	333	241	102	94
Utrecht	383	334	231	113	105
Noord-Holland	341	271	202	101	95
Zuid-Holland	375	320	212	98	95
Zeeland	395	320	194	94	88
Noord-Brabant	358	395	281	96	88
Limburg	343	396	256	80	75
Nederland	355	316	225	98	93

_{Databronnen: HED; CBS.}